Extra handen voor de zorg: van burgerinitiatief tot landelijk platform

Sinds de eerste coronagolf in maart hebben tienduizenden oud-zorgmedewerkers zich bij Extra handen voor de zorg geregistreerd. Zorgorganisaties kunnen hier laten weten dat ze mensen nodig hebben. Extra handen voor de zorg voorziet dus in een behoefte. Maar hoe kwam het platform eigenlijk tot stand? En hoe zet je in korte tijd iets neer dat werkt? Detlev Völkers, directeur van de private koepelorganisatie voor ambulancezorg Ambulance NL, en Jelle Boonstra, directeur-bestuurder van RegioPlus, vertellen.

Burgerinitiatief COVID-19 Extra handen

“Het begon allemaal met de LinkedIngroep ‘COVID-19 Extra handen aan het bed’”, vertelt Detlev. “Dat was een burgerinitiatief van 4 verpleegkundigen uit het Oosten van het land. Ze deden een oproep aan oud-zorgprofessionals om in te springen bij de overbelaste ziekenhuizen en verpleeghuizen.” Het aantal aanmeldingen overtrof al snel de verwachting. “Half maart hadden zich al ruim 1.000 oud-zorgmedewerkers gemeld. Rond die tijd kwamen ook wij aan boord. Want door het grote aantal gegadigden stonden de initiatiefnemers plotseling voor een pittige uitdaging: Hoe verwerk je al die gegevens? En hoe breng je de potentiële medewerkers in contact met zorgorganisaties die mensen nodig hebben? Ze plaatsten een oproep of iemand hen daarbij kon helpen. Toen hebben wij het initiatief omarmd.”

Een enorme vlucht

Ambulance NL heeft veel ervaring met het opzetten van databases en platforms. “Een platform is meer dan een website”, legt Detlev uit. “Met een platform breng je vraag en aanbod bij elkaar. Precies wat de initiatiefnemers van ‘COVID-19 Extra handen aan het bed’ nodig hadden.” Ondertussen werd het initiatief groter en groter. “Het nam een enorme vlucht”, vertelt Jelle. “Vanuit het Oosten van het land liepen lijntjes naar de regio’s Rotterdam en Utrecht. We beseften dat ook wij moesten aanhaken, omdat de druk op de zorg enorm opliep.” Al snel sloten ook het ministerie van VWS, NU’91 – initiatiefnemer van het vergelijkbare initiatief ‘Landelijk Coördinatiepunt Zorgprofessionals’ –, Extra ZorgSamen en ActiZ zich aan. Jelle: “ActiZ was een belangrijke ‘linking pin’ naar de langdurige zorg en andere zorgbranches. Want het was al snel duidelijk dat het tekort aan personeel overal nijpend werd. Ziekenhuizen kunnen zorg op andere afdelingen afschalen en het personeel elders inzetten. Dat is geen gewenste oplossing, maar het kán wel. In de ouderenzorg of de gehandicaptenzorg is die flexibiliteit er niet.”

Geen enkele bug in de database gehad

Voor Ambulance NL was die continue uitbreiding een mega-operatie. “Normaal gesproken begin je met ontwerpen”, aldus Detlev. “Dan ga je testen en de bugs eruit halen. En vervolgens ga je live. Daar was allemaal geen tijd voor. Het platform moest zo snel mogelijk operationeel zijn. Wij hebben vanuit het niets in 3 dagen een goed werkend platform neergezet. Daar ben ik wel trots op.” Maar toen begon het eigenlijk pas. “Al vrij snel moesten we opschalen van regionaal naar landelijk én steeds nieuwe functionaliteiten toevoegen. Logisch natuurlijk, want gaandeweg het proces ontdekten de gebruikers dat ze eigenlijk meer gegevens nodig hadden. Naast naam- en adresgegevens, was dat bijvoorbeeld informatie over de BIG-registratie van de aanmelders. En welke functie ze in de zorg hadden gehad.” Een pittige uitdaging als een platform ondertussen live moet blijven. “Kort gezegd kwam het erop neer dat we 24/7 bezig waren. ’s Nachts deden we de nieuwe releases en de tests. Waarbij er geen foutje in mocht sluipen, want overdag had de zorg de site weer heel hard nodig. Het was een ‘hell of a job’, maar tot op de dag van vandaag hebben we geen enkele bug in de database gehad.”

Het klinkt haast ondoenlijk. “Maar”, zegt Detlev, “Als de noodzaak er is, doe je het gewoon. Wat ik heel mooi vond aan die beginperiode was het gedeelde gevoel van urgentie. Iedereen reageerde snel en iedereen wilde ervoor gaan. We zijn dit begonnen zonder dat we er iets voor wilde hebben. Al snel werd het veel groter, complexer en kwam het opschalen van beveiliging en functionaliteiten aan bod. Wie a zegt moet ook b zeggen dus wij hebben voor die opschaling gezorgd. We zijn nu aan het kijken hoe en of we hier uit de markt nog een bijdrage voor een ondersteuning in de kosten kunnen krijgen.” Jelle sluit zich daarbij aan. “Het was een enorm chaotische tijd, we stonden onder grote druk, maar de saamhorigheid was groot. Het is echt bijzonder wat Ambulance NL in korte tijd en in goede samenwerking heeft neergezet.”